Kiel rimi en Esperanto

Rimi en Esperanto estas pli facile ol en multaj aliaj lingvoj: la akcento ĉiam falas sur la sama loko, kaj la skribo montras la prononcon. Jen la reguloj kaj kelkaj konsiloj.

La akcento decidas

En Esperanto la akcento ĉiam falas sur la antaŭlasta silabo: koro, amiko, Esperanto. La rimo komenciĝas ĉe la akcentita vokalo kaj daŭras ĝis la fino de la vorto. Tiun parton RiVo nomas rimŝlosilo: koro → -oro, amiko → -iko.

Plenaj rimoj

Du vortoj plene rimas, se ili sonas same ekde la akcentita vokalo: koro – doloro – fervoro. La sama finaĵo ne sufiĉas: tago kaj domo ambaŭ finiĝas per -o, sed ili ne rimas, ĉar iliaj rimŝlosiloj malsamas (-ago, -omo).

Riĉaj rimoj

Se ankaŭ la konsonanto antaŭ la akcentita vokalo estas sama, la rimo estas riĉa: amoro – humoro, stelo – ŝtelo. Ĉe stelo – velo tiuj konsonantoj malsamas (t, v), do tio estas plena, sed ne riĉa rimo. Riĉaj rimoj sonas pli forte kaj estas ŝatataj en klasika poezio.

Gramatikaj rimoj

Vortoj kun la sama sufikso kaj finaĵo rimas aŭtomate: lernejo – vendejo – kuirejo, kantado – legado. Tiaj rimoj estas tute ĝustaj, sed multaj poetoj trovas ilin malriĉaj, ĉar ili estas tro facilaj. Pli freŝe sonas rimoj inter malsamaj radikoj aŭ vortspecoj: stelo – velo – ĉielo.

Elizio

En poezio oni povas anstataŭigi la finaĵon -o de substantivo per apostrofo: kor', dolor'. Tiam la akcento falas sur la lasta silabo, kaj dolor' rimas kun kor' kaj for. Elizio estas permesita de la Fundamento, sed uzu ĝin ŝpare.

Asonancoj kaj proksimaj rimoj

Asonanco havas nur la samajn vokalojn ekde la akcentita silabo: koro – tono. Proksima rimo havas similajn konsonantojn, ekzemple voĉan kaj senvoĉan paron: tago – lako. Ambaŭ bone taŭgas por kantotekstoj kaj moderna poezio.

Kalkulu la silabojn

Ĉiu vokalo (a, e, i, o, u) formas unu silabon; j kaj ŭ ne estas vokaloj. Do aŭ‧to havas du silabojn kaj fi‧ŝi‧sto tri. Por kanto aŭ poemo kun fiksa metro, la silabilo kalkulas la silabojn kaj montras la rimskemon de via teksto.

Kie trovi rimojn

• La rimaro listigas ĉiujn rimgrupojn kaj rimojn por oftaj vortoj.
• La serĉilo trovas rimojn por iu ajn vorto, ankaŭ generitajn formojn kaj asonancojn.
• La inversa vortaro ordigas ĉiujn vortojn laŭ ilia fino.